Ludwik Stanisław Dorn (ur. 5 czerwca 1954 w Warszawie) – polski polityk, socjolog, poeta i publicysta, od 27 kwietnia 2007 do 4 listopada 2007 Marszałek Sejmu, w latach 2005–2007 wicepremier oraz minister spraw wewnętrznych i administracji w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego, były członek Rady Bezpieczeństwa Narodowego, od 1997 poseł na Sejm III, IV, V i VI kadencji.

Rodzina

Ojcem Ludwika Dorna był Henryk Dornbaum (w latach 60. rodzina zmieniła nazwisko na Dorn)^[1], który pochodził z asymilującej się rodziny żydowskiej z Tarnopola^[2]. Dziadek Ludwika Dorna prowadził w Tarnopolu zakład optyczny. Jego syn, Henryk, uczył się na optyka i zegarmistrza w Jenie. Przed II wojną światową należał do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy oraz KPP. Za działalność polityczną odbywał w okresie międzywojennym karę pozbawienia wolności. Kiedy wojska niemieckie w 1941 zbliżyły się do zajmowanego od 1939 Tarnopola, Henryk Dorn uciekł do Kazachstanu^[3]. Cała pozostała w Generalnym Gubernatorstwie rodzina Henryka Dorna została wymordowana podczas holokaustu^[4]. Z ZSRR wrócił wraz z armią Berlinga. Po wojnie działał w PPR i PZPR, wykładał marksizm-leninizm na Politechnice Warszawskiej^[2]. Po rezygnacji z etatu, od 1956 pracował jako optyk w Warszawie, otworzył zakład optyczny w pawilonach przy ulicy Marszałkowskiej. Był osobą niewierzącą, a Ludwik Dorn został wychowany w tradycji agnostycyzmu i jako dziecko nie został ochrzczony^[4].

Matka Ludwika Dorna była warszawską lekarką neurologiem. Jej ojciec był w młodości zatrudniony jako pomocnik kowala. Zdobył wykształcenie medyczne i został lekarzem^[3].

Dzieciństwo i młodość

W szkole podstawowej Ludwik Dorn został laureatem olimpiady z matematyki. W nauce przeszkadzała mu dysleksja^[5]. Pod koniec lat 60. rozpoczął naukę w VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie. W tym czasie działał w 1 Warszawskiej Drużynie Harcerskiej im. Romualda Traugutta ("Czarnej Jedynce"), w której instruktorami byli m.in. Andrzej Celiński, Antoni Macierewicz i Piotr Naimski. 31 października 1971 Ludwik Dorn wraz z kolegami w nocy na murze Cmentarza Powązkowskiego białą farbą namalował hasło Chwała robotnikom pomordowanym w grudniu 1970 roku. Informacja o tym akcie oporu wobec "władzy ludowej" została podana przez nadające zza żelaznej kurtyny Radio Wolna Europa^[5].

Po zdaniu matury Ludwik Dorn dostał się na socjologię na Wydziale Nauk Społecznych UW. Fascynował się ruchem hippisowskim. Jego studencką miłością była Kinga Dunin^[2]. Uczestniczył w spotkaniach z Jackiem Kuroniem. W 1975 brał udział w organizowaniu akcji zbierania podpisów przeciwko zmianom w Konstytucji (uznanie PZPR za przewodnią siłę polityczną, wpisanie przyjaźni i współpracy ze Związkiem Radzieckim), tzw. listu 59.

Po wydarzeniach czerwcowych w lipcu 1976 zaangażował się w pomoc dla prześladowanych robotników i zaczął działać w Komitecie Obrony Robotników. We wrześniu 1976 został dwukrotnie pobity przez milicjantów, bito go pałką w pięty, nie pozostawiając widocznych śladów^[5][4]. Od 1977 był współpracownikiem redakcji podziemnego miesięcznika "Głos", w którym publikowali najbardziej radykalni działacze KOR (redaktorem naczelnym był Antoni Macierewicz).

W 1978 ukończył socjologię, uzyskując tytuł zawodowy magistra na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.

Działalność opozycyjna

W sierpniu 1980 przebywał w areszcie w Warszawie. Został zwolniony na skutek porozumień sierpniowych^[5][4]. We wrześniu 1980 wstąpił do NSZZ "Solidarność", został też członkiem KSR "Wolność-Sprawiedliwość-Niepodległość". Zakładał i pracował jako socjolog w Ośrodku Badań Społecznych NSZZ "Solidarność" Regionu Mazowsze. W stanie wojennym był ścigany listem gończym, ukrywał się przez półtora roku w Gdańsku i w Warszawie^[4] (m.in. u rodziców Jadwigi Staniszkis^[2]).

W zastępstwie internowanego Antoniego Macierewicza kierował redakcją podziemnego "Głosu" i "Wiadomości", organizował Centrum Dokumentacji i Analiz^[5]. Jesienią 1983 Jan Olszewski pomógł mu w nawiązaniu rozmów z władzami. Ludwik Dorn podpisał zobowiązanie, że nie będzie łamał prawa PRL. Telewizja pokazała ten dokument w programie pod tytułem Koniec podziemia, co wywołało kontrowersje wśród innych opozycjonistów^[4]. W "Głosie" w 1983 opublikował manifest "Odbudowa państwa", w którym nawoływał do zjednoczenia "Solidarności", Kościoła katolickiego i wojskowych przeciw władzom komunistycznym^[2].

W latach 80. utrzymywał się z tłumaczenia (pod pseudonimem Dorota Lutecka) angielskich powieści szpiegowskich (m.in. Johna le Carré i Lena Deightona)^[5]. Był przeciwnikiem porozumień Okrągłego Stołu. Do 1989 współpracował z Antonim Macierewiczem. Wspólnie z nim uczestniczył w zakładaniu Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. Zrezygnował jednak po czterech tygodniach, motywując to sprzeciwem wobec współpracy ze środowiskiem Henryka Goryszewskiego^[5].

Działalność polityczna w III RP

Porozumienie Centrum

Od 1990 zaczął bliżej współpracować z Jarosławem Kaczyńskim, który zakładał Porozumienie Centrum i wspierał kandydaturę Lecha Wałęsy w wyborach prezydenckich. Po zwycięstwie Lecha Wałęsy został zatrudniony w Kancelarii Prezydenta RP (której szefem został Jarosław Kaczyński) na stanowisku kierownika zespołu analiz^[4]. Odszedł z tej pracy wraz z innymi urzędnikami wywodzącymi się ze środowiska PC po konflikcie braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich z prezydentem.

Od 1992 był wiceprezesem PC. Gdy Lech Kaczyński kandydował na urząd prezydenta w wyborach w 1995, pełnił funkcję jego rzecznika prasowego. W wyborach parlamentarnych w 1997 jako członek PC został wybrany z listy ogólnopolskiej Akcji Wyborczej Solidarność do Sejmu III kadencji. Wystąpił z Klubu Parlamentarnego AWS w proteście przeciwko powierzeniu stanowiska Ministra Sprawiedliwości w rządzie Jerzego Buzka Hannie Suchockiej, której zarzucał tolerowanie inwigilacji środowiska PC w okresie, gdy była premierem (1992–1993). Nie wziął udziału w zjednoczeniu Porozumienia Centrum z Partią Chrześcijańskich Demokratów w 1998 i wraz z grupą innych działaczy kontynuował działalność pod dawną nazwą.

Prawo i Sprawiedliwość

W 2001 wspólnie z Jarosławem i Lechem Kaczyńskimi oraz grupą współpracowników z PC brał udział w założeniu Prawa i Sprawiedliwości. Został powołany na stanowisko wiceprezesa tej partii. W wyborach parlamentarnych w 2001 uzyskał mandat posła na Sejm IV kadencji w okręgu podwarszawskim. Od grudnia 2002 był przewodniczącym Klubu Parlamentarnego PiS. W wyborach parlamentarnych w 2005 uzyskał reelekcję w tym okręgu. Trzykrotnie w rankingach "Polityki" był zaliczany do grona najlepszych posłów^[6].

31 października 2005 został ministrem spraw wewnętrznych i administracji w mniejszościowym rządzie Kazimierza Marcinkiewicza. Wkrótce po nominacji na to stanowisko został także powołany na urząd wiceprezesa Rady Ministrów. 6 lutego 2007 złożył dymisję z funkcji wicepremiera i ministra. Premier Jarosław Kaczyński przyjął dymisję z funkcji ministra, pozostawiając jednocześnie Ludwika Dorna na drugim z tych stanowisk. Podanym publicznie powodem dymisji była rozbieżność zdań z premierem w "ważnej sprawie związanej z funkcjonowaniem resortu". 8 lutego 2007 postanowieniem Prezydenta RP Ludwik Dorn został odwołany z funkcji ministra spraw wewnętrznych i administracji. Zastąpił go Janusz Kaczmarek, dotychczasowy prokurator krajowy.

27 kwietnia 2007 jako kandydat ubiegający się o urząd marszałka Sejmu, został odwołany przez prezydenta ze składu Rady Ministrów. W tym samym dniu Sejm powołał go na stanowisko marszałka Sejmu, w głosowaniu pokonał kandydata Platformy Obywatelskiej, Bronisława Komorowskiego stosunkiem głosów 235 do 189^[7]. Urzędowanie zakończył z dniem 4 listopada 2007.

Działalność po wyborach w 2007

W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz czwarty z rzędu uzyskał mandat poselski, otrzymując 81 696 głosów. 5 listopada tego samego roku złożył rezygnację z funkcji wiceprezesa PiS, sprzeciwiając się polityce Jarosława Kaczyńskiego w partii. W tym samym miesiącu prezes PiS zawiesił go w prawach członka partii, co spowodowało wszczęcie przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarnego.

W październiku 2008 decyzją zarządu partii został usunięty z Prawa i Sprawiedliwości. 34 członków zarządu było za jego usunięciem, 2 osoby się wstrzymały, a 1 osoba (Tomasz Dudziński) była przeciw. Usunięto go także z klubu parlamentarnego PiS. Decyzje te uzasadniano m.in. wywiadami prasowymi Ludwika Dorna, w których miał "dezawuować kierownictwo partii i osobę samego prezesa"^[8].

W październiku 2009 został przewodniczącym nowo utworzonego koła parlamentarnego Polska Plus, a w styczniu 2010 członkiem władz nowo powstałej partii o tej samej nazwie.

Życie prywatne

Jako człowiek dorosły przyjął chrzest^[4]. Ma cztery córki. Trzecią jego żoną jest Izabela Śmieszek-Dorn, warszawska wizażystka i charakteryzatorka, specjalistka od bodypaintingu^[9].

Ludwik Dorn poza polityką zajmuje się tłumaczeniem wierszy (m.in. Johna Keatsa i Williama Butlera Yeatsa) oraz powieści szpiegowskich, a także pisze bajki. Jedna z nich O śpiochu tłuściochu i o psie Sabie została wyróżniona na ogólnopolskim konkursie "Wielcy poeci piszcie dla dzieci"^[10]. Miał sukę Sabę (rasy sznaucer)^[11]. Stało się o niej głośno w 2007 ze względu na przyprowadzenie jej do Sejmu, wyprowadzenie jej na spacer przez funkcjonariuszy BOR-u i rzekome pogryzienie mebli w rezydencji ministra spraw wewnętrznych i administracji^[12].

Przypisy

1. Ludwik Dorn: Msza święta jest największym cudem. fronda.pl, 1 października 2009. [dostęp 3 października 2009].
2. ^{2,02,12,22,32,4}Andrzej Stankiewicz: Twarze trzeciego bliźniaka. "Rzeczpospolita", 13 grudnia 2005. [dostęp 3 października 2009].
3. ^3,03,1Osobny świat Ludwika Dorna. "Rzeczpospolita", 17 lutego 2007. [dostęp 3 października 2009].
4. ^{4,04,14,24,34,44,54,64,7}Jacek Hugo-Bader: Sylwetka pochyła. wyborcza.pl, 30 października 2005. [dostęp 3 października 2009].
5. ^{5,05,15,25,35,45,55,6}Cezary Łazarewicz: Trzeci Kaczyński. "Przekrój", 15 września 2005. [dostęp 3 października 2009].
6. Mikołaj Lizut: Dorn – jednak wykształciuch. gazeta.pl, 8 lutego 2007. [dostęp 3 października 2009].
7. Wyniki głosowania na stronie Sejmu. [dostęp 3 października 2009].
8. Dorn wyrzucony z PiS. gazeta.pl, 21 października 2008. [dostęp 3 października 2009].
9. Agnieszka Wirtwein: Wywiad z żoną wicepremiera Dorna. Iza Śmieszek-Dorn: Ludwik nie dał się pomalować. "Dziennik", 19 grudnia 2006. [dostęp 3 października 2009].
10. Ludwik Dorn w serwisie "Ludzie Wprost". [dostęp 3 października 2009].
11. Zdechła Saba Ludwika Dorna. wiadomości24.pl, 10 maja 2009. [dostęp 3 października 2009].
12. Piotr Krysiak: Saba Dorna zżarła meble MSWiA. wp.pl, 23 września 2007. [dostęp 3 października 2009].

Źródła

• Strona sejmowa posła VI kadencji
• Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności